Kazanılmış Değer Analizi (Earned Value Management) Nedir?

Proje yönetimi başlıkları arasında yer alan Kazanılmış Değer Analizi ya da Earned Value Management (EVM) kavramı, benim için her zaman çalışması en zevkli konulardan biri olmuştur. Wikipedia, EV, PV, AC, BAC, SV, CV, SPI ve CPI gibi tanımları giriş seviyesinde çok iyi anlatmış, bu nedenle orayı da kontrol etmenizi öneririm, click! EVM genel olarak, bir projenin performansını ve ilerleyiş süreçlerini analiz etmeye yarayan bir tekniktir.

Yukarıdaki terimleri anlamak için 10 parçaya (phase ya da faz diyebiliriz) bölünmüş bir proje düşünün ve proje bütçesinin 10.000 dolar olduğunu varsayalım. Bu, bütün işlerin tamamlanması için ayrılan bütçedir yani Budget at Completion (BAC).

Her faza 1000$’lık bir değer ayırdığımızı ve projenin ilk fazını tamamladığımızı varsayarsak, bu durumda Earned Value (EV) yani kazanılmış değer 1000$ olacaktır. Benzer şekilde, 3. fazı tamamlarsak, kazanılmış değer 3000$ olacaktır. Aşağıdaki grafik bunu göstermektedir.

earnedvaluemanagement-1

Grafikteki her bir nokta Planlanan Değer’i yani Planned Value (PV)’yu göstermektedir. Bu durumda, 5. fazın PV değeri 5000$ olur.

Şimdi, proje takvimine göre her faz için belirlenen teslim tarihinin (deadline) 1., 2., 3. … 10. hafta olduğunu varsayalım. Bu durumda 4. faz için son tarih 4. hafta olur. Aşağıdaki grafik de bunu göstermektedir.

earnedvaluemanagement-2

Şu an için projede 2. fazı tamamladığımızı düşünürsek, kazanılan değerin (EV) 2000$ olduğunu söyleyebiliriz, bunda hemfikir olduğumuzu düşünüyorum. Ancak şu anda 3. haftanın sonunda olduğumuzu ve hala 2. faz üzerinde çalıştığımızı varsayalım. Bu, projenin planlanan takviminin gerisinde olduğumuzu gösterir. EVM terimleriyle bu durumu açıklamak için 2 farklı metrik kullanırız, bunlar Zaman Programı Sapması yani Schedule Variance (SV) ve Zaman Programı Performans Göstergesi yani Schedule Performance Index (SPI)’tir.

Schedule Variance (SV) = EV – PV = 2K$ – 3K$ = 1K$ , şeklinde hesaplanır (K = 1000).

SV < 0 olduğu için bu durum kötüdür çünkü kazanılan değerin bu aşamada, planlanandan daha az olduğunu anlarız. Benzer şekilde, SV = 0 ise planlanan takvime uyulmuş ve düzgün bir şekilde ilerleme kaydettiğimiz anlamına gelir. SV > 0 ise planlanan takvimden daha önde olduğumuz anlamına gelir.

Schedule Performance Index (SPI) = EV / PV = 2K$ / 3K$ = 0.67, şeklinde hesaplanır.

SPI < 1 olduğu için bu durum kötüdür, çünkü  yine, kazanılan değerin bu aşamada, planlanandan daha az olduğu anlarız. Benzer şekilde SPI = 1 ise planlanan takvime uyulmuş ve düzgün bir şekilde ilerleme kaydettiğimiz anlamına gelir. SPI > 0 ise planlanan takvimden daha önde olduğumuz anlamına gelir.

Basitçe ifade etmek gerekirse, hem SV hem de SPI’da, kazanılanlar ve planlananları karşılaştırıyoruz.

Şimdi olaylara maliyet (cost) açısından bakalım. 3. haftada olduğumuzu ve şu ana kadar toplamda 1K$ harcamış olduğumuzu varsayalım. Bu, Gerçek Maliyet yani Actual Cost (AC) olarak bilinir. Başka bir deyişle, projede sadece 1K$ harcanırken, projede 2K$ kazanılmış oldu.

Cost Variance (CV) = EV – AC = 2K$ – 1K$ = 1K$, şeklinde hesaplanır.

Maliyet Sapması yani Cost Variance (CV) > 0 olduğu için bu durum iyidir, çünkü projede planlanana göre daha az harcama yapmışız demektir. Benzer şekilde CV = 0 ise projenin gidişatının iyi olduğunu ve harcamaların planlandığı gibi yapıldığını anlarız. CV < 0 olan durumlar kötüdür, çünkü şu ana kadar harcananların, planlanandan fazla olduğu ve bütçeyi aştığımız anlamına gelir.

Cost Performance Index (CPI) = EV / AC = 2K$ / 1K$ = 2, şeklinde hesaplanır.

Maliyet Performans Göstergesi yani Cost Performance Index (CPI) > 1 olduğu için bu durum iyidir, çünkü yine kazanılan değerin, gerçek maliyetten daha fazla olduğunu anlarız. CPI = 0 olduğu durum da iyidir, bu her şeyin (maliyet açısından!) planlandığı gibi gittiğini gösterir. CPI < 0 olduğu durum kötüdür, çünkü projede, planlanan harcama tutarının üzerine çıktığımız anlamına gelir.

Bir başka deyişle, bu durumu şöyle açıklayabiliriz: projede harcadığımız her 1$ için, 2$ kazanım elde ediyoruz!

Umarım EV, PV, AC, BAC, SV, CV, SPI ve CPI gibi kavramları anlamanıza yardımcı olmuşumdur, elimden geldiğince basit anlatmaya çalıştım! 🙂

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.