Wireless Standartları: 802.11a, 802.11b/g/n, 802.11ac ve 802.11ax

Bu yazımda genel olarak Wi-Fi standartlarının ve ilgili teknolojilerin gelişim sürecinden bahsedeceğim. Son zamanlarda bir hayli rastladığım ve her seferinde Google’da aramak zorunda kaldığım wireless standartlarından 802.11 ailesini detaylı olarak inceleyeceğim.

Hemen hemen herkes hem evinde hem de iş yerlerinde gerek bilgisayarlarından, gerek cep telefonlarından kablosuz ağları kullanıyor. Piyasada satılmakta olan çoğu ürün Wi-Fi teknolojileri olarak bilinen 802.11a, 802.11b /g/n ve/veya 802.11ac kablosuz bağlantı standartlarına uygundur. (Bluetooth ve diğer kablosuz teknolojileri de kullanılmakta ancak her biri farklı amaçlar için kullanılmaktadır.)

802.11

Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) ilk WLAN standardı olan 802.11’i 1997 yılında oluşturdu. 802.11 yalnızca 2 Mbps’lik ağ bant genişliğini destekliyordu. Bu bant genişliği, günümüzde kullanılan birçok uygulama için oldukça düşük olduğu için 802.11 kablosuz ürünleri artık üretilmiyor.

802.11b

IEEE, Temmuz 1999’da 802.11 standardını genişleterek 802.11b’yi oluşturdu. 802.11b, 11 Mbps’e kadar bant genişliğini destekleyen bir standarttır ve 802.11’den farklı olarak 2,4 GHz radyo frekansını kullanır. Satıcılar genellikle üretim maliyetlerini düşürmek için bu frekansları kullanmayı tercih ederler. Bu bağlantı standartını kullanan cihazlar, yakın mesafede aynı frekans aralığını kullanan mikrodalga fırınlar, kablosuz telefonlar ve diğer cihazlarda parazite neden olabilir.

  • 802.11b Artıları – En düşük maliyet: Sinyal aralığı iyi ve kolaylıkla engellenemez.
  • 802.11b’nin Eksileri – En düşük maksimum hız: Kullanımı sırasında ev aletleri ile frekansı karışabilir.

802.11a

IEEE bir yandan 802.11b’yi geliştirirken, 802.11 standardına ikinci bir uzantı olan 802.11a’yı geliştirdi. Yüksek maliyeti nedeniyle 802.11a genelde iş ağlarında bulunurken, 802.11b daha çok ev kullanımında tercih ediliyor.

802.11a, 54 Mbps’e kadar bant genişliği ve 5 GHz civarındaki frekans aralığını destekler. 802.11b’ye kıyasla daha yüksek frekansa sahip olan 802.11a, şebekelerinin aralığını kısaltır. Yüksek frekans, sinyallerin duvarlara ve diğer engellere nüfuz etmede zorlanmasına neden olur. 802.11a ve 802.11b farklı frekanslardan yararlandığından iki teknoloji birbiriyle uyumlu değildir.

  • 802.11a’nın Artıları – Yüksek maksimum hız: Frekanslar, diğer cihazlardan gelen sinyal girişimini engeller.
  • 802.11a’nın Eksileri – En yüksek maliyet: Menzili kısa olan sinyallerin daha kolay engellenmesi.

802.11g

2002 ve 2003’te 802.11g olarak adlandırılan yeni bir standardı destekleyen WLAN ürünleri piyasaya çıktı. 802.11g, 802.11a ve 802.11b’nin en iyi özelliklerini birleştirip, en iyiyi sunmayı hedeflemiştir.

802.11g, 54 Mbps’e kadar bant genişliğini desteklemektedir ve daha geniş menzil alanı için 2.4 GHz frekansını kullanır. 802.11g, 802.11b ile geriye dönük olarak uyumludur, yani 802.11g erişim noktaları 802.11b kablosuz ağ cihazları ile çalışacaktır ve tam tersi de mümkündür.

  • 802.11g Artıları – Yüksek maksimum hız: Sinyal aralığı iyi ve kolaylıkla engellenemez.
  • 802.11g’in Eksileri – 802.11b’den daha fazla maliyet: Diğer cihazlar sinyal frekansına müdahale edebilir.

802.11n

802.11n standardında birden çok kablosuz sinyal ve anten kullanılarak, 802.11g’de desteklenen bant genişliği miktarı artırılmıştır. 802.11n, 300 Mbps’ye kadar bant genişliği sağlamaktadır ve sinyal yoğunluğunun artması nedeniyle önceki Wi-Fi standartlarına kıyasla daha iyi bir menzil alanı sunmaktadır. Ayrıca 802.11b/g ile geriye dönük uyumludur.

  • 802.11n Artıları – En yüksek maksimum hız ve en iyi sinyal aralığı; Dış kaynaklardan gelen sinyal girişimine karşı daha dirençli.
  • 802.11n’in Eksileri 802.11g’den daha fazla maliyet: Çoklu sinyal kullanımı, yakınlardaki 802.11b/g tabanlı ağlara büyük ölçüde müdahale edebilir.

802.11ac

Son zamanlarda kullanılmakta olan en popüler Wi-Fi standardı olan 802.11ac, 2,4 GHz ve 5 GHz Wi-Fi bantlarında eş zamanlı bağlantıları destekleyen çift bantlı kablosuz teknolojiyi kullanmaktadır. 802.11ac, 802,11b/g/ n’ye geriye dönük uyumluluk ve 5 GHz bandında 1300 Mbps’ye kadar, 2.4 GHz’de 450 Mbps’ye kadar bant genişliği sunmaktadır.

802.11ax

802.11ax, ya da WiFi Allience tarafından yayınlanan adıyla WiFi 6, 2017’de üretilen router’lar ile birlikte yavaş yavaş hayatımıza girmeye başladı. 2019’da üretilen Samsung Galaxy S10 ve Apple iPhone 11 serileri ile birlikte de mobil ürünlerde kullanıma sunuldu.

802.11ax, 802.11ac’ye kıyasla birçok önemli geliştirme içeriyor. 1 GHz ile 6 GHz arasındaki frekansları ve 20 MHz ile 160 MHz arasındaki bant genişliğini desteklemektedir. Bu nedenle hem 2.4 GHz hem de 5 GHz frekanslarında yayın yapabilir ve aynı 802.11ac’de olduğu gibi 80+80 MHz bant genişliğine sahip olacak şeklinde çift bant kullanabilir. 

Teorik olarak saniyede 11 GBit’lik (11 GBPS) hıza ulaşabileceği belirtilen bu teknoloji için, 802.11ac’ye kıyasla 4 kat daha hızlı çalıştığı ve gecikme oranlarında da %75’lik bir azalma olduğu belirtilmiş.

802.11a/g/n/ac, Orthogonal Frequency Division Multiplexing (OFDM) desteklerken, 802.11ax OFDMA desteklemektedir. Peki farkı nedir? OFDMA, temelde OFDM ile aynı işleri yapan ancak yayın bandını ve o bant üzerinden yapılan veri alışverişini dinamik olarak yöneten bir teknolojir. Örnek vermek gerekirse, 2 kişinin bir modem üzerinden internetten farklı veriler çektiğini ve kullandıkları bant genişliğinin de 80 MHz olduğunu varsayalım. X kişisi film izlerken, Y kişisi de bu yazıyı okuyor olsun. OFDM teknolojisini kullanan modemler, X ve Y’nin gönderdiği istekleri aynı anda işleyemez ve bir sıraya koyar ve sırasıyla önce X’in, daha sonra da Y’nin verisini internetten çeker ve kişilere aktarır. OFDMA teknolojisi ile birlikte, modem, bu bant üzerinden gelen istekleri inceler ve dinamik olarak bant üzerinde yeni kanallar oluşturur. Peki bu ne demek? X’in 60 MHz, Y’nin de 20 MHz’lik bir bant genişliğine ihtiyacı olduğunu düşünelim. Bu durumda, OFDMA devreye girecek ve gelen istekleri sıraya alıp işlemek yerine, 80 MHz’lik yayının, 60 MHz’sinin X’e, 20 MHz’sini Y’ye ayırarak, aynı anda hem X’e hem de Y’ye yayın yapacak.

Wireless Standartları: 802.11a, 802.11b/g/n, 802.11ac ve 802.11ax” üzerine 2 düşünce

  1. isim

    Merhaba Hocam eliniza sağlık genel olarak bilgi verici olmuş. Mbps hız birimi değil mi? Bant genişliği içim MHz birimi kullanılması gerekmez miydi?

    Beğen

    Cevapla
    1. Tolgahan Tunç Yazıyı Yazan

      Merhaba, teşekkürler. Bant genişliği kavramı iki farklı alanda, iki farklı birimle ifade edilebiliyor. Haberleşme kanalının kapasitesi, analog sinyal (sinyal işleme alanı) kullanılıyorsa Hertz(Hz), sayısal sinyal (bilgisayar alanı) kullanılıyorsa bps (bit per second) ile ifade edilir.

      Beğen

      Cevapla

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.